Czy warto korzystać z translatorów?

Osoby nie znające języka obcego, bądź znające go jedynie w podstawowym stopniu, często posługują się różnego rodzaju tłumaczami / translatorami internetowymi. Często potrzebujemy przesłać krótką, pilną wiadomość w języku obcym, którego nie znamy. Czy użycie elektronicznych translatorów może pomóc nam w napisaniu takiej wiadomości?

Spróbujmy przeanalizować kilka prostych sformułowań w jednym z najpopularniejszych w Polsce języków obcych – języku niemieckim. Wpiszmy polskie frazy do popularnego tłumacza Google i sprawdźmy, jakie otrzymamy wyniki:

„Piszę w sprawie ogłoszenia” – „Ich bin darüber in Kenntnis schriftlich”

 „jak mam do Państwa dojechać“ – „wie komme ich an den Staat erhalten“

„nie z Pana winy nie trafiłem“ – „nicht vom Herrn fand ich keine Schuld“

„prześlemy to Państwu niebawem“ – „senden Sie es an, Sie bald“

„wracaj do Polski jak najszybciej“ – „Zurück zum so bald wie möglich polieren“

Jak widać po wynikach nie jest to najpewniejsza metoda pisania tekstu w języku obcym. Nie oznacza to jednak, że wpisanie każdej frazy do tego rodzaju tłumacza da nam takie wyniki. Z translatorów można zrobić użytek, pod warunkiem, że są wykorzystywane zgodnie z zasadą ograniczonego zaufania. Bezpieczniej jest również stosować je jako słowniki, aniżeli lekarstwo na nasze językowe braki.

Gdy dany język obcy znamy już nieco lepiej, sami jesteśmy w stanie wiele tego typu błędów wychwycić. Jeśli jednak ten język jest nam całkiem obcy, a z takimi przypadkami translatory mają niestety najwięcej do czynienia, lepiej nie ryzykować, jeżeli zależy nam na tym, co chcemy przekazać.

Istnieją sytuacje, w których jesteśmy jednak zmuszeni coś napisać i nie mamy innego wyjścia. Starajmy się wówczas formułować nasze myśli w możliwie najprostszy sposób w możliwie krótkiej formie, a z pewnością zmniejszymy ryzyko potknięcia. Nie można jednak niczego zagwarantować. Nie istnieje i jeszcze przez wiele lat nie będzie istniał sposób, aby w automatyczny sposób odczytać intencje języka pisanego, ponieważ translator nie jest w stanie interpretować tekstu. Dla takiego tłumacza tekst / fraza / słowo w języku „A“ to tylko ciąg znaków, które w języku „B“ dają odpowiadający im ciąg znaków. Dla translatora nie ma znaczenia, co znajdowało się wers / stronę wcześniej, więc nawiązania / skróty myślowe nie mogą być przez niego poprawnie odczytane. Największym problemem jest mnogość interpretacji. Tłumacz internetowy nie może wiedzieć, które z możliwych znaczeń autor miał na myśli.

Dziś mamy do czynienia z próbami (marzeniami) translatora mowy. O ile technicznie osiągnięcie poziomu translatora języka pisanego nie jest problemem, o tyle poprawność takiego tłumaczenia osiągnąć jest jeszcze trudniej. Mamy w nim bowiem do czynienia m.in. z intonacją, czy akcentem. Możemy być zatem spokojni, że jeszcze co najmniej kilka generacji będzie musiało uczyć się języków obcych, a nasz trud w tę naukę włożony nie będzie nadaremny…

Piotr Czypicki